ELFIE TROMP / by Atlynn Vrolijk

SERIOUS GIRLTALK MET ELFIE TROMP!

Elfie Tromp is een vooraanstaand schrijfster. Zij heeft verschillende nominaties op haar naam staan, waaronder de BNG Literatuurprijs voor haar tweede roman, ‘Underdog’. Onze Feminazi van deze week is een vrouw die vooral niet bang is om haar flamboyante en extraverte kant te laten zien en maar al te graag weerstand biedt tegen het stereotype beeld van een Nederlandse schrijfster. Leuk om te weten: Elfie doet niets liever dan haar kont afvegen met boeken over jonge schrijvers aan de Amsterdamse grachten, want die zijn er namelijk genoeg. Daarnaast channelled ze graag haar inner Lady Gaga met een schoenencollectie waar je u tegen kan zeggen. Maar back to the point, Vilain & Gai smulde van de schrijfster haar uitgesproken karakter terwijl ze belangrijke maatschappelijke onderwerpen aankaartte. Voor degenen die Elfie in actie willen zien, op 2 maart geeft zij een talkshow tijdens het ‘Bored of Feminism?’ evenement in Rotterdam!

Hoe zou jij jezelf omschrijven als vrouwelijke entrepreneur? “Ik gebruik het woord entrepreneur niet.”

Waarom niet? “Omdat ik een kunstenaar ben en entrepreneur betekent dat ik winst wil maken. Tuurlijk, ik wil wel goed leven, maar ik wil schoonheid scheppen en niet per se geld verdienen.”

Maar alsnog is wat je doet wel een bron van inkomsten. “Ja klopt, dus in die zin ben ik een ambitieuze schrijfster omdat ik zo goed mogelijk wil zijn en een zo breed mogelijk publiek wil bereiken. Maar als ik 3 woorden moest kiezen, zou ik zeggen ambitieus, humorvol en gefocust.”

Zie jij jezelf als feminist? “Ja! Ik vind eigenlijk dat iedereen zichzelf als feminist moet zien. Ik snap niet waarom je weerzin zou moeten hebben bij dat woord. Dan heb je weer zo’n gedateerd beeld van een activistische vrouw die haar BH verbrand en niet van seks houdt. Maar dat is natuurlijk onzin.”

Kan jij jezelf vinden in de term ‘sterke vrouw’? “Jazeker, omdat ik mezelf uitdaag. Ik ga mijn angsten aan als de dingen die ik doe mislukken. Ik ben dan misschien wel teleurgesteld maar niet ontmoedigd.”

Waarom worden sommige mannen ongemakkelijk bij de term ‘feminisme’? “Omdat ze niet begrijpen wat gelijkwaardigheid is. Vergeet niet dat we in een tijd en land wonen waarin het met vrouwenrechten heel aardig gesteld is. Maar we zijn er nog lang niet. In Nederland hebben we nu vooral te maken met hele geniepige principes van uitsluiting. Waarom heeft Indonesië in godsnaam wel een vrouwelijke president en wij nog steeds geen vrouwelijke minister-president? En dan kunnen we met droge ogen zeggen dat wij in Nederland uit geëmancipeerd zijn, maar dat is onzin. Een vrouw kan hier geen leider zijn.”

Dus je denkt dat de wereld klaar is voor vrouwelijke politieke leiders? “Ja, natuurlijk. Inhoudelijk zou ik misschien voor Bernie Sanders gaan, maar ik zou alsnog voor Hillary Clinton stemmen omdat de wereld meer vrouwelijke leiders nodig heeft.”

Zijn er bepaalde mensen naar wie je opkijkt? “Kijk, ik wil natuurlijk Lady Gaga zijn, haha. Ik presenteer volgende week een talkshow over Virginia Woolf. Zij is een feministische schrijfster die 90 jaar geleden ‘A Room of One’s Own’ heeft geschreven. Haar essay gaat over wat je nodig hebt om een meesterwerk te kunnen creëren. Virginia Woolf is ongelofelijk belangrijk geweest voor de intellectuele vrouw. Er zijn nog steeds discussies dat vrouwen anders schrijven dan mannen en dat vind ik onzin. Ik doop die pen toch niet eerst in mijn vagina? Het gaat om een goed verhaal schrijven. Mijn vriend Jerry die ook schrijver is, is ook fantastisch. En dat komt niet alleen doordat hij een lekkere pik heeft.” 

Kamp je binnen literatuur weleens met discriminatie of stereotypes? “Ja, literatuur is een hiërarchische wereld en waarin makkelijk in hokjes wordt gedacht. Bij mijn eerste boek was ik hoogblond en droeg een pony. Ik kreeg regelmatig de vraag of ik een lifystylecoach of stylist was. Het beeld van een schrijfster in Nederland is een vrouw met weinig opsmuk, warrig haar, niet te veel make-up, wars van uiterlijkheden die continue diepe gedachtes uitdenkt. Dat is een beeld wat ik bevecht. Ik ben juist heel flamboyant en extravert en ik vind het leuk om me raar aan te kleden. Ik denk dat identiteit fluïde is en ik transformeer graag.”

Waaraan is jouw schrijfstijl te herkennen? “Ik denk dat je niet gestudeerd hoeft te hebben om mijn boeken te lezen. Er zit een klaarheid en helderheid in mijn taal. Het is beeldend en ik hou van de schoonheid van het lelijke. Dus in die zin is iemand als Jan Wolkers een groot voorbeeld voor mij. Dat was een man die heel romantisch kon schrijven over bijvoorbeeld de putjes in de billen van zijn vriendin.”

Hoe ging je te werk bij het schrijven van je eerste roman? “Mijn tweede roman is net uit en bij mijn eerste was het vooral een zoektocht naar of ik het zelf wel kon en die verlammende onzekerheid elke dag aangaan.”

Wat is er bij het schrijven van je tweede roman veranderd? “Mijn zelf vertrouwen. Bij mijn tweede wist ik wel zeker dat ik het kon en toen ging het er vooral om hoe ik het verhaal zo goed mogelijk kon schrijven.”

Hoe heb jij je zelfvertrouwen op kunnen bouwen? “Mijn eerste roman was in 2013. Ik las het terug en dacht: is dit een boek dat ik zou willen kopen en lezen? Het antwoord daarop is ja, dit is een boek dat er nog niet was en dat niet op iets anders leek. Ik was daar wel tevreden over want ik heb iets kunnen toevoegen aan wat er al bestond.”

elfie_37.jpg

Heb je al ideeën voor je derde roman? “Ik wil altijd een wereld openen die normaliter gesloten is voor de lezer, dus ik speel al met een paar ideeën voor mijn derde boek. Ik wil graag een boek schrijven dat ik zelf nog niet gelezen heb en er zijn akelig veel boeken in de Nederlandse literatuur over jonge schrijvers aan de Amsterdamse grachten. Daar veeg ik persoonlijk mijn reet mee af.”

Ben je tijdens het schrijven van je debuutroman, en als vrouw zijnde, weleens tegen dingen aangelopen? “Er is een anonieme Twitteraccount dat ‘Lezeres Des Vaderlands’ heet en die turft elke week hoeveel recensies er zijn van mannelijke en vrouwelijke auteurs. Je denkt dat we in een wereld leven waarin mannen en vrouwen gelijk zijn en dan blijkt dat er minder dan 14% per week van de recensies wordt besteedt aan het werk van vrouwelijke schrijvers. Dus er is een groot probleem.”

Hoe komt dit? “Omdat de mensen die recenseren nog van de oude garde zijn. En die hebben een seksistisch denkbeeld verinnerlijkt, dus het is onbewuste discriminatie en geen kwaaie wil. En dat is de meest gevaarlijke soort want vrouwen verinnerlijken dat zelf ook. Die denken dat hun werk voor zich spreekt en dat als het goed is, ze sowieso wel aandacht krijgen. Zo werkt het niet. Je moet het zelf naar het publiek brengen en bewust zijn hoe je jouw beeld naar de buitenwereld creëert. Mensen hebben zo snel hun mening over je klaar. Het is bewezen dat vrouwen van zowel vrouwelijke als mannelijke auteurs lezen maar mannen kopen vaak het werk van vrouwelijke auteurs niet omdat ze meteen denken dat het niets voor hen is.” 

Wat voor meisje was je in je jongere jaren? Was je ook een beetje feministisch? “Ik ben altijd eigenwijs en een soort tomboy geweest. Ik wilde altijd op het podium staan en ik ben wel altijd extravert geweest. Dus dat is niet per definitie feministisch maar gewoon een heel leuk eigenwijs kind. Toen ik mijn eerste vriendjes kreeg heb ik me wel goed laten bedotten en me heel volgzaam opgesteld en daar heb ik wel spijt van. Ik vraag me af of iemand me voor dat romantische ideaal had kunnen behoeden, waarin je je ware liefde hebt gevonden en alles voor diegene overhebt. Ik ben nu natuurlijk een totaal ander mens dan 10 jaar geleden. Veel minder volgzaam, veel dominanter, veel meer mijn grenzen aangeven.” 

Vind jij jezelf nu veel wijzer? “Ja, je kijkt altijd terug naar een jaar geleden en dan vraag je je af waarom je bepaalde beslissingen genomen hebt. Dit zal ik ongetwijfeld volgend jaar ook hebben. Ik heb nu wel iets meer het idee dat ik controle heb over mezelf en wat ik belangrijk vind. Ik ben er ook achter gekomen dat er een beeld bestaat dat een succesvolle vrouw ook veel vrienden moet hebben, plus dat je er altijd voor je vrienden moet zijn. Ik heb een paar goede vrienden, maar ik vind vrouwen onderling ook een hoop gezeik. Van die vrouwen die elkaar maar zeggen hoe zwaar ze het hebben terwijl ze niet beseffen hoe geprivilegieerd ze eigenlijk zijn. Natuurlijk is het leven zwaar, maar daarom moet je ook tegen elkaar zeggen: ‘Kop op, hou eens even op met zeiken!’ Dus ik hoor ook wel vaak dat ik een wat strengere vriendin ben.”

Heb je hierdoor ook vriendschappen verloren? “De focus is meer naar mijn werk gegaan. Vriendschappen zijn voor mij ter ontspanning, ter verscherping en inspiratie en niet weer om over de volgende foute gast van Tinder aan te horen. Ik heb daar geen tijd en zin in. Dus ja, het belang van vriendschap is voor mij veranderd." 

Naar aanleiding van Kesha’s rechtszaak tegen haar producer die haar seksueel misbruikt zou hebben, vind jij dat het westerse rechtssysteem het onmogelijk maakt voor vrouwen om met dergelijke zaken naar voren te komen? “Die discussies heb je natuurlijk ook in Nederland. Vrouwen worden afgeraden om aangifte te doen. Het is zelfs voor de statistieken belangrijk om duidelijk te maken in hoeverre seksueel misbruik voorkomt. Ik vind niet dat het onmogelijk wordt gemaakt, het kan gewoon. Maar je moet wel geduld en een lange adem hebben en je er niet voor schamen als het je overkomt.”

Heb je een mening over de beslissing van de Rechtbank? “Ik was natuurlijk niet bij de rechtspraak dus ik kan er niet veel over zeggen. Het is goed dat het een publiek debat aanwakkert en het is natuurlijk redelijk uitzonderlijk dat een popster dit doet. Aan de andere kant kunnen wij ons wel opwinden over een popster, maar er zijn andere ergere dingen. Ik heb laatst een column geschreven over de 20 minderjarige asielzoekers, die nadat ze de Eritrese orthodoxe kerk in Rotterdam bezochten, zwanger terugkeerden in de AZC. Kan jij je voorstellen dat je helemaal alleen de oceaan oversteekt en in Nederland aankomt met de gedachte dat je eindelijk je leven kan beginnen, maar dat dit je vervolgens overkomt? En die meiden durven geen aangifte te doen. Dus het is gewoon een cirkel van uitbuiting die er in dit land nog speelt en dat vind ik veel erger dan Kesha. Dat is interessant voor de media, we moeten het juist over die meiden hebben want het gebeurd in onze stad.”

Zijn er bepaalde dingen die je anders zou willen zien in feminisme anno nu? “Ik ben juist heel blij met de veelzijdigheid. Ik kan een fotoshoot als dit doen en mijn onderbroek laten zien. Ik laat dan een speels beeld zien van wat een vrouw zou moeten zijn en tegelijkertijd ook een meesterwerk schrijven, waarbij het helemaal niet gaat om uiterlijk maar om wat ik schrijf en maak.”

Waar zie jij jezelf over 5 jaar? “Ik zou heel graag een film willen schrijven. Ook wil ik een roman schrijven die de tand des tijds doorstaat, en dat het dus over 10 jaar nog steeds gelezen wordt. Ik zou ook een theaterprogramma willen maken en goede presentator willen zijn. Dus ik heb grote dromen!”

  Photography by Vilain & Gai / Interview by Meda Ntumba 

 

Photography by Vilain & Gai / Interview by Meda Ntumba